GENT - Reportage Tuinieren in Gentse volksbuurt In de dichtbewoonde Gentse volksbuurt Rabot werden op een braakliggend terrein dat wacht op sanering volkstuintjes aangelegd. Zo wil Samenlevingsopbouw Gent niet alleen sluikstorten en vandalisme vermijden, maar vooral ook de bewoners samenbrengen. En dat lijkt prima te lukken. Schepen Tom Balthazar (SP.A) gaat op zoek naar 'den schuunsten nof'.
'Deze tuintjes zijn een schitterend idee. Ik kom minstens twee keer per dag langs, en af en toe ook 's avonds om met de buurvrouwen te babbelen', zegt Hanim (59). Ze is van Turkse afkomst en woont in de wijk Rabot. In die Gentse volksbuurt ligt het nieuwe gerechtsgebouw, maar Hanim bezoekt liever het perceeltje waar ze haar tomaten kweekt.
Voor gewone volkstuintjes is in de dichtbevolkte wijk geen ruimte. Daarom werd een braakliggend terrein, waar vroeger de gebouwen van Alcatel Bell stonden, tijdelijk omgespit tot tuintjes voor de buurtbewoners. De ondergrond is aan sanering toe, maar dat staat ten vroegste in 2011 op het programma. 'Daarna komen er nieuwe woningen. Zo lang wilden we deze open ruimte niet ongebruikt laten. Het trekt sluikstorten aan en dat veroorzaakt een neerwaartse spiraal. Omdat de meeste bewoners geen tuintje hebben, leek het ons een goed idee om er een groene oase van te maken', zegt Dimitri Van den Berghe, die werkt voor Samenlevingsopbouw Gent.
De locatie werd De Site gedoopt. Behalve de volkstuintjes lopen er verschillende andere projecten. Zo is er een werfcontainer waar kunstenaars een atelier hebben. Voor de kinderen is er een grote zandbak. Bij de buurtbarbecue houdt een Turkse vrouwengroep een oogje in het zeil. In afwachting van nieuwe lokalen heeft de chiro op het terrein zijn intrek genomen. In de buurt loopt het stadsvernieuwingsproject 'Bruggen naar Rabot', vooral bedoeld om de wijk een nieuwe dynamiek te geven.
Het project van de volkstuintjes is een jaar geleden opgestart. De planten staan ondertussen in volle bloei. Omdat de ondergrond vervuild is, werden de volkstuintjes kunstmatig aangelegd. Lage betonnen muurtjes bakenen de percelen af. Elk perceel werd met kwaliteitsvolle aarde opgevuld. De 160 stukjes tuin van telkens vier vierkante meter waren in een handomdraai uitbesteed. 'Intussen is er een wachtlijst met nog 90kandidaten. Maar we willen het beheersbaar houden', zegt Van den Berghe.
De tuintjes liggen pal achter het nieuwe gerechtsgebouw. De tuinders komen geregeld samen om te overleggen en ideeën uit te wisselen. Zo kunnen ze gratis tuingereedschap gebruiken, maar hierover zijn onderlinge afspraken nodig. De tuinders willen De Site nu meer kleur geven, bijvoorbeeld door samen een lange pergola te bouwen waarin ze bloembakken kunnen hangen. In het vergaderlokaaltje komt er binnenkort een klein keukentje met onder meer een koffiemachine.
Participatie is belangrijk, integratie ook. Want de tuinders hebben verschillende nationaliteiten. 'De verstandhouding is uitstekend, dit project leverde geen enkel probleem op. Sommige mensen zijn heel creatief. Eentje maakte een vogelverschrikker, nog iemand anders zette een hoop potjes op de boordstenen. Dat tuinieren culturele verschillen en taalproblemen overstijgt, wordt hier wel duidelijk.
Bovendien gaat het om een groep mensen die je met doorsnee buurtvergaderingen niet bereikt', zegt Van den Berghe.
Hanim teelt er onder meer tomaten, bonen, linzen, prei en spinazie. 'Net zoals de meeste Turkse inwijkelingen kom ik uit Emirdag, een landbouwstreek. Ik leerde het tuinieren van mijn moeder. Het is leuk om hier aan de slag te zijn, beter dan me thuis te zitten vervelen. Werk is er genoeg, want we moeten vaak water sproeien. Ik zou best een groter stukje grond willen, maar we zijn met te veel liefhebbers', zegt ze.
Er loopt een nauwe samenwerking met Velt, de Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren. Medewerkers komen om de twee weken langs om de tuinders advies te geven over het aanleggen van milieuvriendelijke moestuinen. Het gebruik van pesticiden is uit den boze. Ook helpen ze om de opbrengst op de kleine oppervlaktes zo groot mogelijk te maken.
Morgen wordt 'den schuunsten nof van De Site' gekozen. Daarbij wordt rekening gehouden met originaliteit, onderhoud, diversiteit aan gewassen en het esthetische. Achteraf is er een buurtfeestje.
Hanim denkt nog na over hoe zij het aan boord zal leggen. 'Winnen is leuk, maar voor mij telt toch vooral de kwaliteit van de groenten', zegt ze.
Hilde Pauwels
